Huis van Herstel (Almelo)

Waar gaat het project over?
Het Huis van Herstel in Almelo is bedoeld voor gedetineerde mannen uit de regio Twente die kampen met complexe problematiek. Tijdens de laatste fase van hun detentie worden zij naar het Huis van Herstel overgeplaatst vanuit bijvoorbeeld de penitentiaire inrichting (PI) Almelo. In het Huis van Herstel werkt de gedetineerde aan een succesvolle en veilige terugkeer in de samenleving en een delictvrije toekomst. De gedetineerde doet dat zoveel mogelijk zelf, maar staat er niet alleen voor. Het Huis van Herstel, een samenwerkingsnetwerk van uiteenlopende organisaties, biedt de gedetineerde toegang tot een groot aantal hulpbronnen. De gedetineerde krijgt begeleiding op maat, continuïteit van zorg en de stimulans en mogelijkheden om te werken aan ‘herstel’, waarover hieronder meer.
In het Huis van Herstel is plek voor 29 gedetineerden. De looptijd van het project Huis van Herstel is 5 jaar.
Het Huis van Herstel heeft het juridische kader van een (pilot) Beperkt Beveiligde Afdeling, kortweg BBA (voor meer informatie over een BBA zie de website van de Dienst Justitiele Inrichtingen). Maar de invulling is anders dan van de reguliere (pilots) BBA en gericht op zorg en begeleiding.

Samenwerken in een netwerk
Het Huis van Herstel is een gezamenlijk initiatief van de PI Almelo en de drie reclasseringsorganisaties (3RO): Reclassering Nederland, Tactus Verslavingsreclassering en Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering. Zij werken intensief samen met de Twentse gemeenten.
In het Huis van Herstel wordt domeinoverstijgend samengewerkt met een grote diversiteit aan netwerkpartners. Naast bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie, de politie en WoON Twente zijn dat een aantal zorgpartners, zoals Perspectief Herstelbemiddeling, Avedan, MEESamen, Mediant, Expertisecentrum KIND, Stichting Transfore en HumanitasDMH en ook diverse vrijwilligersorganisaties. Zo kunnen de relevante professionals gezamelijk vroegtijdig, trajectmatig en methodisch maatwerk leveren en samen met een gedetineerde werken aan zijn succesvolle en veilige terugkeer in de samenleving.

Wat is de aanpak?
In aanloop naar en tijdens het verblijf van minimaal twee maanden staan drie factoren centraal:

  • het nemen van verantwoordelijkheid;
  • motivatie;
  • herstel.

Wat betekent 'herstel' in het Huis van Herstel?
De zorg en begeleiding richten zich vooral op de vier pijlers van herstel:

  • Zelfherstel: gericht op herstel van de gedetineerde door onder andere het aanleren van gedragsalternatieven, het behandelen van het eventuele eigen slachtofferschap en andere trauma’s;
  • Herstel van het sociaal netwerk: de gedetineerde bouwt onder andere aan een positief contact met zijn sociale omgeving en/of leert op positieve wijze relaties aan te gaan en te onderhouden;
  • Herstel met het slachtoffer: door onder andere het betalen van de schadevergoeding en in te gaan op andere wensen van het slachtoffer;
  • Herstel met de samenleving: door optimale participatie in de samenleving en zich te gedragen naar geldende normen en waarden, wetten en regels in de samenleving.

Intake en risicotaxatie
Voordat een gedetineerde geselecteerd wordt voor een plek in het Huis van Herstel vindt een uitgebreide intake plaats. Onderdeel van die intake zijn een risicotaxatie en een weging met netwerkpartners, zoals politie en gemeenten. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat zowel de veiligheidsrisico’s als de belangen van slachtoffers zorgvuldig zijn afgewogen.

De gedetineerde is zelf eigenaar van zijn plan
Op het moment dat de gedetineerde zijn intrek neemt in het Huis van Herstel ligt er een integraal zorg- en veiligheidsplan waarmee direct een start wordt gemaakt. Dit plan is gemaakt samen met betrokkene en alle relevante netwerkpartners.
Door de gedetineerde zelf eigenaar te maken van zijn plan stimuleren we zijn eigen verantwoordelijkheid (autonomie) tijdens en na zijn detentieperiode. In samenspraak met de gedetineerde wordt een programma op maat gemaakt, waarmee hij optimaal aan zijn persoonlijke resocialisatie- en re-integratiedoelen kan werken.
De netwerkpartners stemmen hun rol- en taakverdeling bij de uitvoering van het plan af om de veiligheid, zorg en begeleiding te optimaliseren en ook na het verblijf in het Huis van Herstel te continueren.
Familie, het sociaal netwerk en/of de primaire omgeving worden direct betrokken bij het traject wanneer dit een toegevoegde waarde heeft voor een succesvolle terugkeer in de samenleving.
Tijdens het verblijf werkt de gedetineerde ook aan een evenwichtige leefstijl (met elementen als structuur, voeding, beweging, sociale contacten). Het doel is dat hij die leefstijl op basis van eigen wensen en mogelijkheden kan volhouden na afloop van zijn detentie.

Gemeente blijft betrokken na detentie
Bij het einde van de detentie wordt de uitvoering van het integraal zorg- en veiligheidsplan voortgezet onder verantwoordelijkheid van de Twentse gemeente waar de ex-gedetineerde gaat wonen. Dit is van belang omdat het gaat om kwetsbare mensen met complexe problematiek. Uitgangspunt is dan ook dat zorg en begeleiding worden gecontinueerd na detentie, voor zo lang als dit nodig is.

Met welk resultaat ben je tevreden?
Wij willen de gedetineerde (en zijn omgeving) met het Huis van Herstel handvatten en begeleiding bieden voor een succesvolle terugkeer in de samenleving. Hiermee beogen wij een bijdrage te leveren aan een veilige samenleving. Het ideaal is dat de gedetineerde een delictvrije toekomst tegemoet gaat en dat ook volhoudt. Gezien de complexe problematiek en eerdere ervaringen met deze doelgroep zijn wij tevreden wanneer deelname van de gedetineerde aantoonbaar heeft geleid tot vermindering van (de kans op) recidive.

Meer weten?
Neem contact op met Anousjka Talen, programmamanager Ketensamenwerking en Leefklimaat, Penitentiaire Inrichting Almelo via a.talen@dji.minjus.nl