De Wijkrechtbank: vrijwillig, niet vrijblijvend (Eindhoven)

Waar gaat het project over?
Het strafrecht is niet het antwoord op alle problemen in onze samenleving. Toch komen er elke dag mensen voor de strafrechter die niet alleen verdacht worden van het plegen van een (licht) strafbaar feit, maar vooral problemen hebben op andere leefgebieden. Ze kampen bijvoorbeeld met schulden of gezondheidsproblemen, hebben geen werk of inkomen of ervaren spanningen binnen het gezin. Met de oprichting van de Wijkrechtbank in de Eindhovense wijk Oud Woensel wordt geprobeerd om niet alleen het strafbare feit te berechten, maar ook een duurzame oplossing te vinden voor de andere problemen waarmee een verdachte te maken heeft.

De Wijkrechtbank Eindhoven is een samenwerkingsverband tussen rechtbank Oost-Brabant, gemeente Eindhoven, Openbaar Ministerie, advocatuur en verschillende hulpverleningsinstanties, zoals WIJeindhoven en de reclassering.

In de Wijkrechtbank moet de verdachte aan de slag met de aanpak van zijn problemen. Zo kan bijvoorbeeld worden afgesproken dat hij gaat afkicken van een drugsverslaving, dat hij een anti-agressietraining volgt of de door hem aangerichte schade vergoedt of herstelt. Deze aanpak moet ertoe leiden dat mensen met problemen beter worden geholpen, zodat zij zichzelf en hun directe omgeving niet langer tot last zijn. De verwachting is dat deze manier van werken op de lange termijn meer oplevert dan alleen berechting van het strafbare feit.

Het idee voor de Wijkrechtbank Eindhoven komt uit de Verenigde Staten. Daar wordt al veel langer gewerkt aan de oplossing van onderliggende problemen in strafzaken. In New York hebben deze wijkrechtbanken, ook wel bekend als Community Courts, een positieve invloed gehad op de leefbaarheid en veiligheid in veel buurten. In de Wijkrechtbank Eindhoven zijn ruim 15 zaken behandeld. Het is de bedoeling dat er in de komende twee jaren nog tientallen zaken volgen.

Vanuit andere gemeenten wordt inmiddels met veel interesse gekeken naar de Wijkrechtbank Eindhoven. Zo hebben Amsterdam en Rotterdam al te kennen gegeven ook graag een wijkrechtbank op te richten.

Hoe verloopt een zitting van de wijkrechtbank?
Onderstaande video is gemaakt tijdens de opening van de wijkrechtbank op 2 oktober 2019. In een rollenspel is een zitting nagespeeld. Bij een zitting van de wijkrechtbank zijn naast de wijkrechter, de officier van justitie en de advocaat van de verdachte ook alle lokale organisaties aanwezig die een rol kunnen spelen bij het oplossen van de problemen die de verdachte heeft, denk aan een reclasseringswerker, een bewindvoerder en hulpverleners vanuit de zorg en het sociaal domein.

Meer weten?
Met vragen kun je per e-mail contact opnemen met projectleider Babs Derksen van de rechtbank Oost-Brabant.

Bekijk de video over de wijkrechtbank

De video is gemaakt bij de opening van de wijkrechtbank op 2 oktober 2019. In een rollenspel is een zitting nagespeeld.

De opening van de wijkrechtbank

De wijkrechtbank is een rechtbank op buurtniveau,

maar wij kijken niet alleen naar juridische vragen,

wij kijken ook naar achterliggende problemen.

In de wijkrechtbank kunnen mensen daarmee aan de slag.

De verdachten hebben vaak veel meer problemen dan alleen het ene strafbare feit dat ze gepleegd hebben.

Bij de wijkrechtbank proberen we samen met andere organisaties te werken aan al die problemen,

zodat iemand een andere oplossing kan bedenken voor zijn problemen dan het plegen van nieuwe strafbare feiten.

Deelname aan de wijkrechtbank is vrijwillig, maar niet vrijblijvend.

De verdachte moet samen met ketenpartners aan de slag om zijn problemen op te lossen.

Mensen met multiproblematiek die gaan vaak jarenlang van probleem naar probleem.

Die zitten als het ware vast in een vicieuze cirkel.

In de wijkrechtbank proberen we die vicieuze cirkel te doorbreken.