Met de juiste vragen dichter bij elkaar komen

Jongeren herkennen zich vaak niet in hun dossier. In de rechtbank gaat het over je delict, in een justitiële jeugdinrichting meestal over wat mis met je is. Het Levensverhaal van Young in Prison probeert hier verandering in te brengen. “Het proces is erg gericht op fouten, waardoor jongeren kunnen vergeten wat ze allemaal wél kunnen.”

Vanuit hun kantoor in Amsterdam-west werken de medewerkers van Young in Prison (YiP) sinds 2013 in Nederland aan ‘creatieve en sportieve programma's voor persoonlijke ontwikkeling in gevangenschap en erna’. In de praktijk betekent dit dat coach Lamyn Belgaroui zijn dagen vooral vult met het ontwikkelen en houden van workshops voor jongeren. Voor en na detentie. “De workshops voor jongeren in detentie worden gegeven door creatieve rolmodellen om te werken aan life-skills. Post-release worden jongeren gekoppeld aan een vrijwillige mentor, die bijvoorbeeld kan helpen met praktische zaken.”

Belgaroui houdt zich specifiek bezig met het Youthlab, waarin de jongeren na detentie hun ervaringsdeskundigheid inzetten. “Ze geven dan trainingen en advies aan mensen uit het justitiële jeugdwerkveld, die werken met jongeren zoals zij zelf.” In al dit contact met jeugdige (ex-)delinquenten zagen Belgaroui en zijn collega’s een aantal knelpunten. “Jongeren herkennen zich vaak niet in hun dossier. In de rechtbank ‘ben je je delict’ en in JJI’s wordt er vaak gefocust op wat mis met je is. Daardoor vergeten jongeren soms wat ze allemaal kunnen.”

Creatief cv opbouwen

Het Levensverhaal-traject is hieruit voortgekomen. Met ‘creatief participerend onderzoek’ in JJI’s is het de bedoeling een basis te leggen voor een nieuwe interventie, in verschillende expressievormen: rap, spoken word, storytelling. Al dan niet vastgelegd op beeld of in audio. “Deze ‘levensverhalen’ die de jongeren zo optekenen krijgen ze als tool mee, waar ze ook heengaan. Als een soort creatief cv, waarin ze zelf de regie hebben om te kiezen wat ze willen laten zien over hun leven.”

Mentoren en gedragswetenschappers – die het soms moeilijk vinden om tot de jongeren door te dringen – krijgen dit Levensverhaal als een formele interventie in hun dossier. Jongeren kunnen het verhaal daarnaast buiten de gevangenis aan familie of potentiele werkgevers laten zien. In samenwerking met de Hogeschool Leiden hoopt YiP het Levensverhaal uiteindelijk als openbare tool aan te kunnen bieden.

Lamyn Belgaroui aan het werk

Minder frustraties, meer vertrouwen

De inhoud van de sessies voor het Levensverhaal wordt momenteel uitgewerkt. Belgaroui, als spoken word-artiest en kickbokser, wil met dit nieuwe project vooral werken aan zelfvertrouwen, balans en zelfkennis met de jongeren. “Waar wil je naartoe? Voor jongeren die letterlijk en figuurlijk vastzitten is dat een hele vraag. Eerst moeten ze gaan snappen wat hun eigen verhaal is. Daarna kunnen ze dat ook gaan gebruiken.”

Koers en kansen heeft ervoor gezorgd dat YiP de Levensverhaal-pilot heeft kunnen opzetten. Belgaroui hoopt dat door dit creatieve proces de frustraties van de jongeren minder worden. “Ze doen zichzelf vaak te kort. Door de juiste vragen te stellen kan je dichter bij elkaar komen. Ik hoop dat ze door deze tool zelfvertrouwen krijgen om zaken met mensen te delen die in hun belevingswereld eerder tegenover ze stonden. Dat ze mensen meer gaan vertrouwen.”

Waarom steunt Koers en kansen dit project? 

Programmamedewerker Marieke Jakobsen: “Het project van Young in Prison past heel mooi binnen de veranderlijn ‘levensloop centraal’ en ook bij de ontwikkeling van de gedachte rondom ‘omgevingsadvies’. Het project gaat namelijk om het breder kijken dan alleen naar delict of straf. Door het verhaal van de persoon zelf in beeld te brengen, ontstaat een veel rijker beeld van wat er speelt en wat er nodig is om op het rechte pad te komen. We hopen dat dit initiatief jongeren helpt bij het nemen van verantwoordelijkheid en bij het effectiever opleggen en uitvoeren van interventies.”